Introductie:
| De front-end van mijn set is sinds mijn eerste epistels op hifi.nl deels gelijk gebleven. Nog immer staat mijn Teac VRDS-1 met een Trichord clock in de huiskamer. Slechts een enkele storing is er aan geweest, waar Hanex in Leimuiden heel snel een oplossing voor wist. Met een Van den Hul The First Digital ga ik eerst langs een Monarchy Audio DIP Mk II en dan verder met een Puresonic 8010A gebalanceerde kabel door naar een Monarchy Audio M22B d/a converter. Voorwaar geen slechte combinatie. Wat warm klinkend aan de onderkant van het frequentie spectrum, rustig en toch helder aan de bovenkant. Diep laag is mogelijk en stemmen staan mijns inziens perfect los van de speakers in de ruimte. Het middengebied van deze combinatie doet echt niet veel onder voor absolute top cd spelers of zelfs voor vinyl. Een vage upgrade gedachte is de aanschaf van een nieuw loopwerk te zijner tijd. Van dac naar voorversterker sinds kort een Van den Hul The First Ultimate, opvolger van mijn gewone The First die nu aan de minidisk nog dienst doet. De analoge weergave is geheel in handen van een Pro-ject Perspective platenspeler. Geplaatst op een Target wandbeugel, die ik tweedehands op de kop kon tikken. Stevig verankert aan de muur, doet de speler zijn werk. Gemonteerd is een Highphonic MC A-300 element, moving coil en met een hoogweergave waar menigeen zich reeds over verwonderd heeft. Zo detailrijk en zo geciviliseerd. Het is helaas niet meer leverbaar en ik ben er doodzuinig op. Naaldkracht een redelijke 1,7 gram. Wie weet kan de voormalig importeur Audiolab u nog aan een exemplaar helpen. Een Siltech Mxt New York kabel brengt het minieme MC signaal naar een Transrotor phonotrap. Vandaar verder met Van den Hul The Source HB naar de voorversterker. Andere signaalbronnen zijn een Musical Fidelity E50 tuner, die veel te weinig wordt gebruikt om echt te luisteren. Sky Radio is ons belangrijkste “muziekbehang” station. En een Sony minidisk speler die ik in ere houd voor MD’s, met muziek die wel de moeite waard is om te hebben, maar niet de moeite waard is om op cd of vinyl aan te schaffen. Via de d/a converter is het eindresultaat verrassend goed. Ook hier bekabeling van Van den Hul. Als dvd speler sinds kort een Marantz DV6200 die met een 10 meter lange S-VHS kabel met de tv is verbonden en het geluid gaat via de Monarchy Audio dac.
Versterkers zijn immer mijn lust en mijn leven geweest. Van een Kontakt KT-7 toen ik 15 jaar was tot hetgeen nu de kamer siert. Een Clearaudio Balance. De Balance is een actieve lijnversterker, die gewoon datgene doet wat ik vraag, versterken en regelen. De Clearaudio is gedeeltelijk een gebalanceerde voorversterker. Geen XLR in, maar wel uit. Daar maak ik dankbaar gebruik van om mijn twee mono eindversterkers aan te sturen, Monarchy Audio SE-100 delux klasse A van elk 100 watt. Voldoende vermogen voor elke speaker en delicaat genoeg om met hoog rendement hoorns om te kunnen gaan. De kabels aan de ingang van de eindversterkers zijn wederom Puresonic 8010A. Een verbluffende kabel die ik van de rol koop bij Speaker & Co en waar ik zelf met zilversoldeer Neutrik XLR’s aanzet. De luidsprekers worden met Ocos kabel van signaal voorzien. Omdat ik gebruik maak van bi-wire loopt er in totaal 40 meter Ocos door de kamer (4 x 10 meter). Het heerlijke van Ocos is, dat het in lange lengtes geen verlies geeft en dat de connectors mij in staat stellen snel van de ene speaker naar de andere over te gaan zonder een schakelkast in te zetten.
Schreef ik in maart 2000 nog over mijn zelfbouw Daline’s van JMLab/Focal, het is nu andere koek die klinkt. Halverwege 2000 heb ik een nieuw zelfbouw project gestart. Een monitor op een geïntegreerde voet. Echter met het voortschrijden van de tijd kreeg ik meerdere malen opmerkingen dat het tijd werd speakers aan te schaffen die normaal in de winkel te koop zijn. Om u als lezer de kans te geven u in te leven in mijn geluid. Daar kan ik deels inkomen, een indruk kun je opdoen, maar weet wel, mijn kamer is niet die van u en mijn set is niet die van u. Toch ben ik overstag gegaan nadat ik de JMLab Electra 926 in huis had staan. Een drieweg systeem met twee parallel aangesloten woofers. Ondersteund voor het allerdiepste laag door een JMLab Electra SW900 sub woofer. Ondanks de staande golven die optreden in mijn luisterruimte en de cumulatie van laag in de hoeken van de kamer, geeft de combi van 4 woofers, 2 basreflexpoorten, een 33 cm sub woofer, met weer 2 basreflexpoorten en een eigen 250 watt versterker minder problemen dan gedacht. Menig klein speakertje heeft het moeilijker omdat men daar met enige truc`s probeert laag uit een te kleine kast te persen. Gelukkig heeft mijn eega er geen moeite mee dat de kamer wordt gedomineerd door de toch wel ruime afmetingen van de drie kasten. Voor de liefhebbers onder u, de sub staat schuin voor de rechter speaker op ruim twee meter afstand en derhalve op ruim 4 meter afstand van de linker speaker. De ingestelde scheidingsfrequentie van rond de 40 Hz is zo laag, dat van enig richting effect geen sprake meer is of kan zijn. Het laag “rolt” over de vloer de kamer door. Vinden de buren soms ook erg fijn. Aan de andere zijde van de kamer staat alle apparatuur opgesteld in twee racks van Standesign, type Saturn 5. Gekozen vanwege het fraaie uiterlijk, precies passend in mijn interieur, minder is er gelet op audiofiele aspecten. Glas is niet altijd ideaal. Maar het oog wil ook wat. Eerlijk gezegd zou ik niet weten of een echt audiofiel rek beter of minder zou klinken in een vergelijkbare prijsklasse.
 Al met al is er heel veel veranderd in een paar jaar tijd. Teveel misschien. Zoals ook de hele stroomvoorziening is aangepakt met een separate groep, afgeschermde netsnoeren en een netfilter van Kemp Elektroniks. Gewonnen is in de loop der jaren aan definitie, detaillering, ruimtelijkheid, dieper laag en een natuurlijker klank. Hoorbaar is op sommige cd’s bijvoorbeeld heel goed het toe of afnemen van de afstand tussen mond en microfoon. Iets dat vroeger niet of zelden te horen was. Gebleven is het “verdwijnen” van de speakers tijdens muziek. Het geluid staat los in de kamer. Ook gebleven is de muziekkeuze, jazz, pop, lichte klassieke muziek en barok, veel zangeressen en veel melodieuze genietbare evergreens uit “The Great American Songbook”. Met gemak kan ik de techniek vergeten en mij concentreren op de uitvoering en de uitvoerenden van dat waar alles om begonnen is “De Muziek”.
Update november 2003
Sinds het schrijven van bovenstaande tekst is er op het gebied van hardware het nodige aangepast, vervangen, bijgekomen of eenvoudig verdwenen uit de totale set. Deels noodzakelijk omdat dingen versleten waren, deels door mazzel, deels omdat de techniek niet stilgestaan heeft en deels omdat ik net als iedere audiofiel ben en regelmatig de sensatie van iets nieuws erg lekker vindt.
Aan de kant van het front end is in het bijzonder de platenspeler totaal veranderd. Ik kwam in het bezit van een Garrard 301 loopwerk dat met een eenvoudige restauratie superieur bleek aan mijn Pro-ject speler. Daarop monteerde ik een Pro-ject 9 carbon arm en toen dat klaar was gaf mijn element definitief de pijp aan Maarten. Met twee platenspelers in huis kon ik het niet laten ook twee elementen aan te schaffen, een Goldring Eroica voor de Pro-ject en een Benz Micro Glider L2 voor de Garrard. Al snel gevolgd door een tweede phono amp die meer recht deed aan de Benz, een Linn Linto. Op een gegeven moment kom je tot de ontdekking dat het zonde is twee spelers draaiend te houden, ik gebruikte er nog maar één. En dus nam ik afscheid van de Pro-ject, het Highphonic element, de Goldring en de Transrotor phono amp.
De cd speler heeft ook een forse verandering ondergaan. Mijn voorliefde voor een Apogee converter moge duidelijk zijn als u een paar recensies leest. Met de komst van een betaalbare Mini-Dac was de stap snel gezet en prijs ik mij gelukkig met een professionele dac die minimaal 90% biedt van zijn dure broertje. Omdat deze dac alle signalen aankan tot 192 kHz was de aanschaf van een upsampler mogelijk. In de 2e hands rubriek werd een model van Assemblage aangeboden dat en jitter reduceert en upsampled naar 24 bit/96 kHz. Voor relatief weinig geld een leuke stap voorwaarts. Zodat de gehele keten nu is opgebouwd met een Teac VRDS T-1 loopwerk, daarachter een Monarchy Audio DIP Mk 2 anti-jitter box, de Assemblage D2D-1 upsampler en dan de Apogee Mini-Dac. Hoe ingewikkeld kun je het draaien van een cd maken.
Mijn dvd speler is definitief verhuisd naar een cinema setup waarover later. De mini-disk is verhuisd naar de buren. De tuner bleef staan, echter zonder de MF X-10D die tijdelijk is vervangen door de handige Rothwell attenuators, die het veld ruimden met de komst van een andere versterker. Volgt u het nog?
Dan twee belangrijke aanpassingen die ik in chronologische volgorde noem: de bekabeling en de versterker.
In mijn set zijn alle digitale kabels vervangen door Apogee Wyde-Eye, zowel in cinch uitvoering als in XLR. De belangrijkste analoge kabels zijn tegenwoordig Siltech Classic types. Van dac naar versterker en van phono amp naar versterker loopt SQ-88, van pre-amp naar power amp ook. Naar de luidsprekers loopt LS-110 Classic kabel die gezien de hoge prijs niet bi-wired is uitgevoerd maar single wire. Twee maal 10 meter LS-110 is al niet mis. De interconnect tussen de platenspeler en de phono amp is geen Siltech Classic maar MXT New York van dezelfde fabrikant. Tot slot de netsnoeren, ik gebruik er drie van Siltech, de SPX-30 Classic (power amp, phono amp en upsampler) en aan de voorversterker zit een Sign Audio PC-150. De stroomvoorziening op zich nog altijd via een Kemp filter met Kemp snoeren. Her en der nog wat rubber netsnoer en/of Lapp kabel die met huisvlijt is gemaakt.
De versterker is een ander verhaal. Ik krijg met grote regelmaat versterkers thuis en dan gaat het kriebelen. Ik wilde iets anders, met daarbij als reden een gebalanceerde ingang voor de dac, die de Clearaudio nu eenmaal niet bezit. Met veel zoeken en vergelijken kwam ik uit op een Marsh Sound Design P2000b, die in prijs aantrekkelijk is, fantastisch klinkt en voldoende in- en uitgangen heeft. De combinatie met Monarchy was mooi, maar kon nog beter worden met de eigen power amp van Marsh de A200s. Met als gevolg een advertentie, de verkoop van Monarchy en de aanschaf van Marsh A200s. De Rotel die ik vroeger wel eens gebruikte is inmiddels al een tijdje weg. Zonder dat er iets voor in de plaats kwam.
Je kunt niet alles sparen en bewaren. Met de komst van de Marsh set staat onderhand de hele set op zijn kop. De tuner, het loopwerk en de luidsprekers zijn nog gelijk, de rest is aangepast, vervangen of verkocht.
Om ervaring op te doen met home cinema ging een klein resterend bedrag op aan vijf luidsprekers en een receiver. Als speakers zet ik Mordaunt Short in, de types 912 voor, de 905 center en de 902 achter. De receiver is een Marantz SR4300, die gekoppeld staat aan mijn stereoset en aan de dvd speler. Als ik te lui ben om alle speakers op te stellen, dan zet ik mijn JM Labs op de voorkanalen via de Marsh en laat ik de 912 weg. Dat is niet ideaal, maar het werkt wel. De receiver geeft ook de mogelijkheid 5.1 SACD te beluisteren over discrete ingangen. Ik kan niet anders zeggen dan dat de Marantz heel erg compleet is en alles doet wat ik verlang. Binnen de grenzen van dvd film, af en toe dvd muziek en heel af en toe SACD. Het geluid kan niet tippen aan de stereo set, maar dat hoeft voor mij ook niet. Het is een leertraject en ik ben er al lang achter dat ik veel meer een muziekliefhebber ben dan een filmkijker.
|
Muziekliefhebber of audiofiel? Bezoek de leukste muzieksite van Nederland.
Ook voor LP's, (SA/SHM/XR)CD, accessoires en merchandise.
