René van Es | 07 april 2001 | North Star Design

Conclusie

Vrijwel elke cd is gedraaid in de stand 24 bit/192 kHz. Op de lange duur prefereer je dat makkelijk. Zonder steeds heen en weer te schakelen. Tenslotte is de meerwaarde van de M192 voor een groot deel het up-en oversampelen, waarmede door listig met techniek om te gaan de ontbrekende informatie op cd deels teruggevonden wordt. Vraag reist dan, in hoeverre willen we dat. Ik geloof niet dat ik de enige ben die zich afvraagt in hoeverre upsampling de realiteit verder benadert. Immers het is een op wiskundige gronden gebaseerde opvulling van ontbrekende stukken informatie. En niet het zorgvuldiger reproduceren van het origineel. Daarvoor zullen we toch naar SACD of DVD Audio moeten gaan en aangepaste opname technieken. Mijn hoge verwachting van upsampling die werd beloofd in bladen als Stereophile en in diverse Duitse publicaties is niet geheel waargemaakt. Maar dat is ook misschien een kwestie van smaak, want wie meer van mij leest, weet onderhand dat als ik moet kiezen tussen levendigheid en uptempo tegenover ruimte en easy, ik kies voor de "live" sensatie.

Eigenlijk valt er niets tot weinig aan te merken op de M192 van North Star Design. De aangeboden DAC die voor Fl. 3390,- van eigenaar verwisselt in de winkel, is een apparaat dat een moderne techniek koppelt aan een fraai geluidsbeeld. De prijs is zeker voor het gebodene aantrekkelijk en het is een van de goedkoopste manieren om deze techniek in huis te halen. 192 kHz is niet niets, in een markt waar de concurrent het hoogstens haalt tot 96 kHz. Dat er weinig op aan te merken is, is wellicht ook de reden dat het apparaat er niet uitspringt. Geen duidelijke signatuur, geen specifiek onderdeel in het geluid dat extra de aandacht vraagt, geen positieve of negatieve eigenschappen die opvallen. Opvallend onopvallend zou je haast zeggen.

De M192 zal jaren dienst kunnen doen en de toekomstige ontwikkelingen een eind kunnen volgen, hoewel niemand dat met zekerheid kan voorspellen. En zolang het aanbod van nieuwe uitgaven nog steeds op het "oude" medium is en SACD en DVD-A nog in de kinderschoenen staan bij de muziekuitgevers, zijn wij aangewezen op apparatuur die elk greintje informatie uit de standaard cd haalt. Laat upsampling dan een deel van het werk doen.

Gebruikte apparatuur
Pro-ject Perspective platenspeler
Highphonic MC-A300 element
Sphinx Project 2 met phono board op MC stand
Monarchy Audio SM-70 klasse A versterkers
Focal B400 kit gebaseerde luidsprekers
JMLab Micro Utopia luidsprekers
Speaker & Co Cinema Sub 2 actieve subwoofer
Teac VRDS-T1 CD loopwerk met Trichord Clock 2
Monarchy Audio DIP Mk 2 anti jitter box
PS Audio SL-Three Dac
Monarchy Audio M22B Dac
North Star M192 Dac serienr. F19201011
Musical Fidelity Elektra E50 tuner
Sony MDS-JE500 minidisk speler
Kabels: Linn Analogue, VdH The First en The Source HB, Sonic Link Silver Pink, Supra 2 x 4 mm2 Classic, Puresonic gebalanceerd, Ocos
Accessoires: Eigenbouw netfilter, ferriet clamps, Standesign Saturn 5 audio meubel, Target VW1 muurbeugel, rubber netkabels, WBT steker materiaal

Reactie op de bovenstaande recensie door Wim Van Kraanen, importeur van o.a. North Star Design:

Eerst wil ik de redactie van Hifi.nl en de recensent Rene van Es hartelijk bedanken voor de test van de North Star M192. Het verslag van Rene is zeer informatief en geeft een volledig beeld van de mogelijkheden en prestaties van het apparaat.

Misschien overweegt u de aanschaf van een converter die upsamplet? Heeft u dan iets aan een dergelijke test? Kunt u een test uw keuze laten bepalen? Ik denk het niet! Rene`s verslag is gebaseerd op zijn ervaringen in zijn eigen set, in zijn eigen akoestiek. Dus: met zijn eigen luidsprekers, kabels, zelfs met ook zijn eigen jitterkiller in de signaalweg. Misschien heeft zijn luisterkamer wel een gedempte akoestiek of misschien juist niet. De uitkomst van een test kan dus nooit objectief zijn. Een product kan bij Rene positief opvallen, terwijl het in uw voor u goed afgewogen set wel eens zou kunnen tegenvallen. Of andersom natuurlijk.
Toch hebben dit soort testverslagen wel degelijk zin voor de consument. Als een product beneden de maat is, zal de recensent en dus ook de lezer dit zeker doorhebben. Het medium is dus een goede zeef.
Wat mij bijvoorbeeld opviel in het verslag over de Norh Star M192 was dat deze converter in de 192 kHz stand aan levendigheid wat zou inleveren. Het gekke is dat ik dit zelf nooit gemerkt heb. Niet in de eigen diverse sets en ook niet tijdens de Lenteshow van dit jaar in de Doelen in Rotterdam. Niet een keer is een dergelijke opmerking uit het publiek gehoord. Men vond het geluid na vergelijking tussen 16/44,1 en 24/192 bij 192 juist meer live en meer aanwezig!

Wat ik maar wil zeggen is, dat u altijd op uw eigen oordeel zou moeten afgaan. Te vaak en nog steeds merk ik dat consumenten bijna alleen op basis van een verslag dat een gevoelige snaar raakt hun keuze maken. Uiteraard komt dit door een begrijpelijke onzekerheid. Je kunt nou eenmaal niet alles uitproberen. En het lezen over hifi is vooral ook leuk.

Ik wil u adviseren: vertrouw alleen op uw eigen oren en maak uw definitieve keuze altijd na beluistering in de eigen omgeving. U hoort het goed!

Wim van Kraanen,
Analogue Audio Products

EDITORS' CHOICE