REVIEW

Vanilla Sky


Jan Luijsterburg | 09 december 2002 |

De film Abre los ojos (Open your eyes) uit 1998 van Alejandro Amenábar maakte grote indruk op Tom Cruise. En wat doet een rechtgeaarde Amerikaan dan? Een eigen versie maken, in eigen taal, in eigen omgeving. Amenábar had geen zin zijn eigen film (en scenario) nog eens over te doen, maar maakte met hulp van Cruise ondertussen wel The Others met Nicole Kidman. Je ontkomt er bij zo’n remake niet aan met het origineel te vergelijken. Daarbij valt op dat er aan het verhaal bijzonder weinig veranderd is.

 

Vanilla SkyEen knappe jonge man, in Abre los ojos een Madrileense playboy, in Vanilla Sky een schatrijke uitgever, gaat nogal onverschillig met zijn vriendin om. Ze heet Nuria dan wel Julie, hier gespeeld door Cameron Diaz. Leuk voor de seks, maar verder lijkt niets hem veel te doen. Op een feestje valt hij echter als een blok voor Sofia, in beide films gespeeld door Penélope Cruz. Vorig vriendinnetje laat het er niet bij zitten, lokt haar vriend de auto in en rijdt in volle vaart van een viaduct. Zij dood, hij verminkt en behoorlijk in de bonen, is vanaf dit moment (en eigenlijk daarvoor al, want het hele verhaal is een gesprek met een psychiater) weet je niet meer wat hersenkronkel en wat werkelijkheid is. De films krijgen sterk psychedelische neigingen, en het is absoluut niet meer eenduidig vast te stellen hoe het verhaal nu ‘echt’ in elkaar zit. Veel mensen vinden dat onbevredigend, voor een grote Hollywoodfilm is het zeker gewaagd.

 

Verschillen zijn er echter wel tussen beide films. Abre los ojos is veel spannender, thrillerachtiger. Meer dan in Vanilla Sky wordt je als kijker steeds op het verkeerde been gezet, als de ogen weer eens open gedaan worden en het voorgaande een droom of hallucinatie bleek. Wie Tesis of The Others gezien heeft weet dat Amenábar goed is in het op subtiele wijze opbouwen van spanning. Vanilla SkyDit element ontbreekt in Vanilla Sky, waar juist veel meer op de romantische aspecten ingezoomd wordt. Verder is in de Amerikaanse versie de zakelijke achtergrond van de hoofdpersoon veel meer ingevuld. Hij runt met grote onverschilligheid een megaconcern dat hij geerfd heeft. Ook wordt er, zeker naar het eind toe, veel meer uitgelegd. Een typisch Amerikaanse poging het publiek niet kwijt te raken in deze wilde achtbaan. Beide films zijn spectaculair mooi maar heel verschillend gefotografeerd. De eerste beelden van Vanilla Sky alleen al maken de film de moeite waard: totaal verlaten straten van Manhattan zijn extreem vervreemdend. Belangrijkste bonuspunt voor Vanilla Sky is wel de soundtrack. Een aaneenschakeling van popsongs vult de scènes ook inhoudelijk aan. Cameron Crow vertelt op de DVD dat OK Computer van Radiohead veelvuldig gedraaid werd op de set. Op een of andere manier is dat herkenbaar in de film, die meteen na Crow’s muzikale komedie Almost Famous werd gedraaid.

 

Vanilla SkyEen ander perspectief dat de film interessant maakt is de figuur van Tom Cruise. Hij speelt nadrukkelijk met zijn imago en het beeld van iemand wiens privéleven volledig op straat ligt. Lag hij in Eyes Wide Shut, de laatste film van Stanley Kubrick, met zijn toenmalige vrouw Nicole Kidman overhoop, in deze film is hij aan een nieuw liefje geraakt: Penélope Cruz. Pikante details te over. Film en werkelijkheid als dimensie.

 

De DVD van Vanilla Sky is opvallend verzorgd. Perfecte beeld en geluidskwaliteit en mooi vormgegeven menu’s. De extra’s zijn wel tamelijk zelfgenoegzaam. Natuurlijk is het logisch als mensen trots zijn op het product dat ze met ziel en zaligheid gemaakt hebben, maar hier gaat het er wel erg halleluja aan toe. Alle gillende meisjes bij de publiciteitstournee maken wel duidelijk dat het je als acteur erg gemakkelijk gemaakt wordt naast je schoenen te gaan lopen. Al is het commentaar van regisseur bij de film wel gezellig en informatief . Hij belt ook nog even met Cruise. Het mooie van een DVD als deze is dat hij zo complex en veelzijdig is dat hij uitnodigt tot herhaald kijken, waarbij je steeds weer iets nieuws ontdekt. Al blijft het natuurlijk weinig origineel om zo dicht bij een recent voorbeeld te blijven.

 

Over de DVD
Verenigde Staten, 2001
Productie: Tom Cruise, Cameron Crowe, Paula Wagner
Regie: Cameron Crowe
Scenario: Cameron Crowe, gebaseerd op het scenario Abre los ojos van Alejandro Amenábar en Mateo Gil
Camera: John Toll
Montage: Joe Hutshing, Mark Livolsi
Muziek: Nancy Wilson
Art direction: John Chichester
Met: Tom Cruise, Penélope Cruz, Cameron Diaz, Kurt Russell, Jason Lee, Timothy Spall, Tilda Swinton
Kleur, widescreen (1,78:1), 130 minuten

Uitgave: Paramount Pictures

www.vanillasky.com

EDITORS' CHOICE