REVIEW

Ben Folds - Songs For Silverman


Luc van Gaans | 11 augustus 2005

Na diverse malen tevergeefs aan Sony te hebben gevraagd een recensie exemplaar te verstrekken van een in Nederland nauwelijks bekende Amerikaanse popgrootheid, moet je soms als recensent het voortouw maar nemen. Ook een recensent heeft wel eens een missie, nietwaar? De missie is in dit geval wat meer bekendheid te geven aan Ben Folds, zanger, songwriter, bassist, gitarist, drummer, maar bovenal pianist.

Songs For Silverman – Ben FoldsHij heeft in de VS al veel bekendheid verworven met zijn voormalige groep Ben Folds Five en heeft al diverse prachtige albums afgeleverd als ´The Unauthorized Biography of Reinhold Messner´ en ´Rockin’ the Suburb´s´(tevens opgenomen in mijn top 10 meest gedraaide albums ). Zijn laatste plaat, ´Songs For Silverman´, is een nieuw juweeltje in Ben’s etalage.

Mijn vrouw is al jarenlang een groot liefhebber van Ben Folds. Helaas speelt hij nauwelijks op Europese bodem, maar toen ik in december de aankondiging zag van een concert in Keulen heb ik de kans direct waargenomen om haar eens te verrassen.

Niet alleen heb ik haar daar een groot plezier mee kunnen doen, het concert (dat op 6 juni jl. plaatsvond) was bijzonder de moeite waard. In trio bezetting (bas, drum en Ben Folds op piano) kwamen in ruim 2 uur tijd zijn prachtige nummers voorbij. Het is verwonderlijk dat Folds in Europa zo weinig bekendheid geniet. Zijn muziek staat bol van de harmonische verassingen en de melodieen zijn vaak ronduit schitterend en meeslepend. In een razend enthousiaste Live Music Hall wist het trio een ongekende hechtheid te bereiken en het publiek gedurende de prachtige ballad ‘The Luckiest’ tot ademloze stilte te brengen. Het was een live concert dat onmiddellijk naar meer deed smaken en thuisgekomen heb ik internet afgezocht naar de ontbrekende cd’s in onze eigen collectie: www.attackedbyplastic.com bood uitkomst aan mijn koopdrift.

Songs For Silverman – Ben FoldsVan ´Songs For Silverman´ werd een deluxe edition besteld (met extra DVD), vergezeld van een in de ‘in iedere andere winkel’ niet te verkrijgen cd ‘Songs for Goldfish’. Deze laatste is een verzameling live opnames van bekende oudere stukken. Leuk als je net Ben Folds live hebt kunnen zien en ook leuk voor de echte liefhebbers, maar het voegt niet zo heel veel toe aan de bestaande catalogus. Het geeft overigens wel een goed beeld van de live kwaliteiten van Ben Folds. Op het podium laat hij (nog meer dan op zijn studiowerk) horen waartoe hij muzikaal in staat is. Opvallend is dat hij wat moeite heeft met de zuiverheid in zijn stem, maar de intentie waarmee hij zijn muziek brengt maakt alles goed. ´Songs For Silverman´ is ronduit schitterend. Hij borduurt voort op de hoge kwaliteit muziek die hij ook al liet horen op ´The Unauthorized Biography of Reinhold Messner´ en ´Rockin’ the Suburbs´.

Songs For Silverman – Ben FoldsDe plaat boeit van begin tot eind en kent hoogtepunten in ´Jesusland´, ´Trusted´ en ´Landed´. Het geluid is warm maar helder en geeft een intieme sfeer. In het openingsstuk (´Bastard´) wisselt hij een 6/4 maatsoort moeiteloos af met een 4/4 en 3/4 maatsoort. Het is tekenend voor de muziek van Ben Folds: het klinkt allemaal heel eenvoudig en toegankelijk, maar het is harmonisch en ritmisch uitgekookt. ´Jesusland´ begint met een muzikale verwijzing naar de Beach Boys en ´Trusted´ had moeiteloos op een Beatles plaat gekund vanwege de vocal-harmonies en de sublieme laidback begeleiding in de drums. Alle liedjes op ´Songs For Silverman´ excelleren vanwege de ´onthoudbaarheidsfactor´: zodra de melodieen in je systeem zitten (en dat is na een paar keer luisteren) spoken ze hele dagen door je hoofd.

De bijgeleverde DVD is een ‘making of…’ over het album en geeft een leuk beeld van het totstandkomingproces van de plaat en een aardige kennismaking met Ben Folds.

Songs For Silverman – Ben FoldsNaast het meest recente album ´Songs For Silverman´ bestelde ik tevens vier EP´s die Folds uitbracht in eigen beheer om zo niet vast te zitten aan verplichtingen die platenmaatschappijen opleggen. De muziek behoort niet tot zijn beste repertoire, toegegeven, maar is daarom niet minder interessante kost. Hier en daar betreft het werkopnamen, zoals ´Give Judy my notice´ (op de EP ´Speed Graphic´), die later op ´Songs For Silverman´ is verschenen. Of een paar live krakers zoals ´there´s always someone cooler than you´ (op de EP ´Sunny 16´), of een rock and roll cover als ´get my hands off my woman´ (op de EP Super D). De EP ´The Bens´ bevat 4 liedjes die geschreven en geproduceerd zijn door Ben Folds, Ben Lee en Ben Kweller.

Het is daarmee de meest ´geproduceerde´ en meest afgewerkte van de 4 en wat mij betreft ook de minst leuke. Het absolute hoogtepunt is ´Wandering´ op ´Speed Graphic´. Het is een fantastisch meeslepende ballad van een Ben Folds in absolute topvorm.

Als u nieuwsgierig bent geworden naar Ben Folds raad ik u aan om in gestrekte draf naar een goed gesorteerde cd-winkel te galopperen om daar ´Songs For Silverman´ aan te schaffen of een minder recent album. Voor de iets beter geoutilleerde Ben Folds liefhebber zijn de EP´s en ´Songs For Goldfish´ geen overbodige luxe in de collectie. Ben Folds is een zwaar onderkende artiest op het Europese (maar vooral Nederlandse) vasteland. Sony moet zich schamen dat ze zo weinig publiciteit geven aan deze kwaliteitsmuziek. Het concert in Keulen onderstreepte dat nog maar eens. Mijn vrouw (en ik zelf) hebben er met forse teugen van genoten. Het was daarom extra leuk dat we Ben Folds de dag erop in de Dom van Keulen tegenkwamen en een praatje konden maken. Laten we hopen dat Sony zijn werk gaat doen en Ben Folds de publiciteit gaat geven die hij verdient. Dan kunnen we over een aantal jaren veel mensen stinkend jaloers maken met onze ´meet and greet´…

Aanvullende informatie:
´Songs For Silverman´ (deluxe edition met 40 page booklet and 40 minutes DVD).
Songs for Goldfish (10 tracks, waaronder diverse live-opnames)
EP’s :Super D, Sunny 16, Speed Graphic, The Bens
Verkrijgbaar via www.attackedbyplastic.com
Website: www.benfolds.com

EDITORS' CHOICE