REVIEW

Iklimler


Jan Luijsterburg | 08 oktober 2009

De Turkse regisseur Nuri Bilge Ceylan is een grootheid in kunstzinnige filmkringen zoals de jury’s van grote filmfestivals. Voor een groot publiek is zijn werk te verstild en tegendraads. Dat geldt ook voor zijn nieuwste Iklimler, wat zoveel betekent als klimaten of seizoenen. Winnaar van de grote Juryprijs in Cannes, maar nauwelijks bezoekers trekkend in de filmhuizen.

IklimlerDe film begint in de zomer, op een idyllische locatie aan de Turkse kust. Universitair docent Isa is er op vakantie met zijn partner Bahar. Terwijl Isa een ruïne fotografeert kijkt Bahar verveeld en verdrietig. Het gaat duidelijk niet goed tussen de twee, wat cumuleert in ongemakkelijke stiltes, ruzie en uiteindelijk een scheiding.

Terug in Istanboel grijpt Isa een toevallige ontmoeting aan om aan te pappen met een oude vriendin. De seks is redelijk ontluisterend: gewelddadig en zonder affectie. Zelden te zien in films. Bij toeval vangt Isa op dat Bahar voor haar werk als art-director in het Oosten van Turkije zit om een televisieserie op te nemen. Hij pakt het vliegtuig voor een weerzien, deze keer in de sneeuw.

De hoofdrollen in Iklimler worden gespeeld door de regisseur en zijn vrouw Ebru, waarmee onderstreept wordt dat filmen voor Nuri Bilge Ceylan een uiterst persoonlijk proces is. Op minimalistische wijze stelt hij in enkele scènes, in extreem lange shots, existentiele vragen aan de orde. Daarbij op virtuoze wijze gebruik makend van filmische middelen, zoals focus, close-up, licht, aandacht voor details (een op de grond gevallen nootje), landschappelijk schoon. Een even subtiel als confronterend portret van de moderne mens, vooral van het emotionele onvermogen van de man.

Iklimler

Als bonus zijn er twee, samen een uur durende achtergronddocumentaires op de DVD toegevoegd, zo lees ik op de cover. Helaas waren die niet te vinden op de beschikbaar gestelde Viewing Disk. Ik kan u er derhalve niets over vertellen, maar dat deze film wat toelichting kan gebruiken is evident. Interessante aanknopingspunten te over.

Aanvullende informatie:

Turkije, 2006
Speelduur: 98 minuten
Regie en scenario: Nuri Bilge Ceylan
Productie: Zeynep Özbatur
Camera: Gökhan Tiryaki
Montage: Nuri Bilge Ceylan en Ayhan Ergürsel
Met: Ebru Ceylan, Nuri Bilge Ceylan, Nazan Kirilmis, Mehmet Eryilmaz
Uitgave: Contact Film 
Distributie: de Filmfreak 
Beeld: 16:9 anamorf
Geluid: DD 5.1, Turks gesproken

EDITORS' CHOICE