NIEUWS

Horen zonder oren: hoe kan dat?


Rob Nijman | 31 juli 2018 | Fotografie Fabrikant

Bij de term botgeleiding zullen de meesten in eerste instantie aan een medische behandeling denken, maar in plaats van een experimentele nieuwe kraakmethode van de chiropractor hebben we het hier over een techniek die minstens driehonderd jaar oud is. Hoe werkt botgeleiding?

Een duidelijk gevalletje komkommertijd, of toch erg interessant? Zegt u het maar, over het persbericht naar aanleiding van het verschijnen van diverse nieuwe in-ears van Aftershokz, het merk dat zich gespecialiseerd heeft in 'bone conduction headphones'.

Hoe langer je nadenkt over de manier waarop we geluid waarnemen, hoe bijzonderder het eigenlijk is dat het überhaupt zo goed gaat. Elk geluid dat we horen, begint namelijk als een fysieke beweging. Die doet de lucht trillen, die vervolgens in een golf weerkaatst tegen objecten en in sommige gevallen uiteindelijk in onze oren terechtkomen, waarin drie kleine gehoorbotjes de golf omzetten in een signaal, dat vervolgens door onze hersenen wordt geregistreerd als een geluid. Kan dat niet wat directer? Jawel: met botgeleiding.

Horen met je botten

Want wat niet veel mensen weten, is dat we niet alleen met onze oren, maar ook met onze botten horen. En dan bedoelen we niet de bovengenoemde hamer, aambeeld en stijgbeugel: door trillingen via het kaakbeen door te geven, bereikt het signaal het slakkenhuis zonder het trommelvlies te belasten. Het kaakbeen vervult daarbij in wezen de rol die het trommelvlies normaal gesproken speelt. Goed nieuws voor wie het om wat voor reden dan ook zonder een normaal werkend trommelvlies moet stellen.

Wat misschien nog minder mensen weten, is dat we op dagelijkse basis met onze botten horen. Wie zijn of haar stem terughoort, is altijd verrast door hoe anders die voor de buitenwereld klinkt. De reden: we horen onze stem voornamelijk via trillingen in de schedel. Lage frequenties worden daardoor beter doorgegeven dan via de lucht, wat de reden is dat onze stemmen voor onszelf lager en intenser klinken dan voor de buitenwereld het geval is.

Beethoven's Negende Symfonie

Getuige de muziekgeschiedenis kan botgeleiding tot hele goede dingen leiden: toen de wereldberoemde 18e-eeuwse componist Ludwig van Beethoven eenmaal doof werd, kon dankzij botgeleiding nog drie jaar lang volop doorcomponeren. Daartoe bevestigde hij een dun latje hout aan zijn piano, waarvan hij het andere eind tussen zijn tanden klemde. Via zijn tanden en kaak bereikten de trillingen zijn gehoororgaan. Mocht hij die oplossing niet hebben gehad, dan zou het zomaar kunnen zijn dat we het zonder zijn negende symfonie hadden moeten stellen. 

Aftershokz: geen gewone koptelefoon

Met een gewone koptelefoon op je slapen is botgeleiding niet te realiseren: deze is immers vormgegeven om over je oor te vallen of zich erin te nestelen, niet om tegen je slaap te worden gedrukt. Om het te laten slagen zijn zogenoemde transducers nodig, die een ultrasone geluidsgolf maken die via het kaakbeen wordt doorgegeven aan het binnenoor. Dat is zeker in het begin even wennen: veel gebruikers vinden de trilling niet heel nadrukkelijk, maar toch zeker wel aanwezig. Überhaupt is het een aparte gewaarwording om geluid te horen alsof het direct in je oor wordt afgespeeld, maar ondertussen in of op je oor geen koptelefoon te voelen. 

Er is inmiddels een stevige selectie botgeleidingskoptelefoons verkrijgbaar, in verschillende prijsklassen, zowel met als zonder snoer. De modellen van de Chinese fabrikant AfterShokz zijn bovendien water-, vuil- en schokbestendig en beschikken over een oplaadbare batterij. 

Kijk voor meer informatie op de website, aftershokz.com.

EDITORS' CHOICE